TrackIR ve FreeTrack protokolleri nedir, oyunlar kafa takibini nasıl görüyor?

Oyun ayarlarında "TrackIR" ya da "FreeTrack" yazısını görünce bunu bir marka sanabilirsiniz. Aslında ikisi de oyunların kafa takip programlarıyla konuşmak için kullandığı birer protokol, yani ortak bir dil. Hangi cihazı kullanırsanız kullanın oyun bu dillerden birini anlıyorsa kafa takibi çalışıyor. Bu yazıda bu protokollerin perde arkasını anlattık. Kafa takibinde karşılaşılan sorunların çoğunu anlamak için işe yarıyor.

TrackIR protokolü

TrackIR, NaturalPoint firmasının kızılötesi kameralı kafa takip sistemi. Yıllar içinde o kadar yaygınlaştı ki yüzlerce oyun ona özel destek ekledi. Bu oyunlar kafa takibi için NaturalPoint'in tanımladığı bir arayüzü kullanıyor.

İşin teknik kısmı şöyle: oyun açılırken Windows kayıt defterinde TrackIR yazılımının nerede kurulu olduğunu yazan bir kayda bakıyor. O klasörde NPClient adlı bir dosya arıyor ve bu dosyayı yükleyip kafanın açısını ondan okuyor. Birçok oyun açılışta dosyanın bir doğrulama metnini kontrol ediyor, onun dışında dosyayı kimin yazdığıyla ilgilenmiyor. Sadece doğru cevapları vermesini bekliyor. PiHead Tracker gibi programlar da bu arayüzü kendi dosyalarıyla sağlıyor, oyun da cihazı TrackIR olarak görüyor.

Şifreli oyunlar

Bazı oyunlar TrackIR verisini düz değil, oyuna özel bir anahtarla şifrelenmiş olarak bekliyor. DCS World, Arma 3, IL-2 Sturmovik serisinin yeni oyunları, Elite Dangerous ve Star Citizen bunlardan birkaçı. Şifrelemeyi desteklemeyen bir program kullanırsanız oyun kafa takibini görüyor ama hareket etmiyor ya da hiç bağlanmıyor.

"Program X oyununda çalışıyor ama Y oyununda çalışmıyor" şikayetlerinin önemli bir kısmının sebebi bu. PiHead Tracker bu oyunların şifrelemesini destekliyor. Her oyunun kendi kimlik numarası var, uygulama oyun bağlanınca bu numaradan hem oyunun adını gösteriyor hem de doğru anahtarı seçiyor.

FreeTrack protokolü

FreeTrack, web kamerasıyla kafa takibi yapan ücretsiz ve açık kaynak bir program olarak başladı. Zamanla kendi protokolü de oyunlar arasında yayıldı. Bu protokolde takip programı kafanın açısını bilgisayarın belleğinde paylaşılan küçük bir alana yazıyor, oyun da oradan okuyor. Oyun bu alanı bulmak için yine kayıt defterinde bir yola ve FreeTrackClient adlı bir dosyaya bakıyor.

Bazı oyunlar sadece TrackIR'ı, bazıları sadece FreeTrack'i, bazıları da ikisini birden destekliyor. PiHead Tracker iki protokolü de aynı anda sunuyor. Oyunda hangi seçenek varsa onu açmanız yetiyor.

Neden aynı anda sadece bir takip programı çalışıyor

Kayıt defterindeki yol tek bir klasörü gösterebiliyor. Bilgisayarınızda hem TrackIR yazılımı hem opentrack hem de PiHead Tracker kuruluysa, oyun o an kaydın gösterdiği programla konuşuyor. İki program aynı anda açıksa her biri bu kaydı kendine çekmeye çalışıyor, oyun da yanlış programa bağlanabiliyor.

PiHead Tracker açılınca bu kaydı kendi klasörüne çeviriyor, kapanırken de eski değeri geri yazıyor. Yani TrackIR ya da opentrack kullanmaya devam etmek isterseniz PiHead Tracker'ı kapatmanız yetiyor, ayarlarınız bozulmuyor. Uygulama beklenmedik şekilde kapanırsa bile eski değeri bir yedekten geri yüklüyor.

Bu bilgi ne işe yarıyor

• Oyun kafa takibini görmüyorsa: takip programını oyundan önce açtığınızdan ve başka bir takip programının açık olmadığından emin olun. Oyun kaydı açılışta okuyor.
• Oyun bağlanıyor ama görüş hareket etmiyorsa: oyun şifreli olabilir. Kullandığınız programın o oyunu desteklediğinden emin olun.
• Oyunda TrackIR seçeneği yok ama FreeTrack var: sorun değil, aynı cihaz ikisiyle de çalışıyor.
• Oyun hiçbirini desteklemiyorsa: kafa takibi o oyunda doğrudan çalışmıyor. Desteklenen oyunları oyunlar sayfasında listeledik.

Protokol ne olursa olsun oyuna giden bilgi aynı: kafanızın sağa sola, yukarı aşağı ve yana ne kadar döndüğü. Bazı sistemler bunun yanında kafanın konumunu da gönderiyor. Bu farkı 3DOF ve 6DOF yazımızda anlattık.