Kafa takibinde 3DOF ve 6DOF farkı: hangisine ihtiyacınız var?
Kafa takip cihazlarını karşılaştırırken "3DOF" ve "6DOF" kısaltmalarıyla sık karşılaşıyorsunuz. DOF, İngilizce "degrees of freedom" yani serbestlik derecesi demek. Kısaca cihazın kafanızın kaç farklı hareketini ölçtüğünü söylüyor. Bu yazıda iki türün farkını, hangi oyunda neyin işe yaradığını ve PiHead Tracker'ın bu konuda nerede durduğunu anlattık.
Üç dönüş ekseni
Kafanız üç şekilde dönebiliyor:
- Yaw: sağa sola dönmek, "hayır" der gibi.
- Pitch: yukarı aşağı bakmak, "evet" der gibi.
- Roll: kafayı yana yatırmak, kulağınızı omzunuza yaklaştırır gibi.
Sadece bu üç dönüşü ölçen cihazlara 3DOF deniyor. Sensörlü kafa takip cihazlarının çoğu bu gruba giriyor, PiHead Tracker da öyle.
Üç konum ekseni
Kafanız dönmenin yanında yer de değiştirebiliyor: öne arkaya eğilmek, sağa sola kaymak, yukarı aşağı kalkıp inmek. Dönüşe ek olarak bu üç konumu da ölçen sistemlere 6DOF deniyor. TrackIR gibi kızılötesi kameralı sistemler ve bazı web kamerası çözümleri konumu da ölçebiliyor, çünkü kafanızı dışarıdan görüyorlar.
Sensörlü bir cihazın konumu ölçmesi zor. İvmeölçerden konum hesaplamak için ölçümün iki kez toplanması gerekiyor, en küçük hata bile saniyeler içinde metrelerce sapmaya dönüşüyor. O yüzden kamerasız cihazlar konum yerine dönüşe odaklanıyor.
Oyunlar konumu ne kadar kullanıyor
| Oyun türü | Konumun önemi | Neden |
|---|---|---|
| Kamyon ve araba simülasyonları | Az | Aynalara ve yanlara bakmak dönüşle oluyor. Öne eğilmek kavşakta biraz işe yarıyor ama şart değil. |
| Sivil uçuş | Orta | Gösterge paneline yaklaşmak için konum güzel ama bunu oyunun yakınlaştırma tuşuyla da yapabiliyorsunuz. |
| Savaş uçağı | Orta ile yüksek | Kokpit çerçevesinin arkasını görmek için kafayı yana kaydırmak işe yarıyor. |
| Uzay ve askeri simülasyonlar | Az ile orta | Oyunun tasarımına göre değişiyor. |
Kısacası günlük kullanımın büyük kısmı dönüşten oluşuyor. Konum takibi daha çok uçuş simülasyonlarında ve özellikle savaş uçaklarında fark ettiriyor.
Boyun modeli arayı nasıl kapatıyor
Gerçekte kafanızı çevirdiğinizde gözleriniz yerinde dönmüyor. Kafanız boynunuzun etrafında döndüğü için gözleriniz küçük bir yay çiziyor. Sağa bakınca gözleriniz birkaç santim sağa ve geriye kayıyor. Konum desteklemeyen bir cihazda bu küçük kayma da yok oluyor ve görüş tek bir noktanın etrafında dönüyormuş gibi hissettiriyor.
PiHead Tracker'daki deneysel Boyun modeli seçeneği bu kaymayı kafanızın açısından hesaplayıp oyuna konum olarak gönderiyor. Bu gerçek konum takibi değil, mesela öne eğildiğinizde bunu ölçmüyor. Ama yana bakarken görüşün doğal hissettirmesini sağlıyor. Konumu destekleyen oyunlarda (ETS2, MSFS gibi) uygulamadaki Oyun içi bölümünden açabilirsiniz.
Hangisini seçmeli
- Çoğunlukla kamyon, araba ya da sivil uçuş oynuyorsanız 3DOF büyük ihtimalle yetiyor. Kamera ve ışık gerektirmeyen bir cihazın kolaylığı konumun eksikliğinden daha çok fark ettiriyor.
- Savaş uçağı simülasyonlarında kokpitte sık eğiliyorsanız 6DOF'un artısını hissedersiniz. Bu durumda kamera tabanlı bir sistem daha uygun olabilir.
- Odanızın ışığı sık değişiyorsa ya da masada kameraya yer yoksa kamerasız bir 3DOF cihaz işinizi kolaylaştırıyor.
PiHead Tracker'ı bilerek 3DOF yaptık ve bunu ürün sayfasında da açıkça yazıyoruz. Kafa takibi yöntemlerinin karşılaştırmasını kafa takibi rehberimizde bulabilirsiniz.